Sống Khiết Tịnh Giữa Cám Dỗ Của Thời Đại Công Nghệ
“Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa.”(Mt 5,8)
Giữa những bận rộn của sứ vụ, và nhịp sống của đời tu, giờ đây chúng ta cùng dừng lại, để trở về chiêm ngắm vẻ đẹp của tấm lòng khiết tịnh- món quà mà mỗi người chúng ta, đã dâng hiến cho Thiên Chúa.
Như một hành trình của tình yêu, sống với lời khấn khiết tịnh, là chúng ta đang đi trên con đường của sự tự do; để dâng hiến một tình yêu thanh khiết, trọn vẹn cho Thiên Chúa. Tưởng chừng đó là một lựa chọn tương đối dễ dàng, nhưng với thực tại ngày hôm nay- khi công nghệ phủ khắp mọi ngõ ngách cuộc sống, đời sống tu trì không còn là một không gian biệt lập và an toàn như xưa. Một thế giới đầy hình ảnh, thông tin, gương mặt, lời nói – tất cả ùa vào tâm trí chúng ta từng ngày. Một thế giới ồn ào, đã hiên ngang bước vào tận phòng riêng của chúng ta qua chiếc điện thoại nhỏ bé; mặc cho bao lớp cửa nội vi của tu viện. Mọi ranh giới đều tan biến. Tan biến vì mạng xã hội đã “lên ngôi”. Mỗi ngày, qua chiếc điện thoại, chúng ta được mở ra một thế giới rộng lớn- nơi vừa có những cơ hội chia sẻ Tin Mừng, vừa đầy dẫy cám dỗ tinh vi, có thể chạm đến nơi sâu kín nhất của tâm hồn. Sự tự do đó, bị thử thách từng ngày cho đời sống khiết tịnh của chúng ta.
Vì vậy, sống đời khiết tịnh giờ đây không chỉ còn là giữ thân xác, mà là giữ nội vi tâm hồn, là giữ ánh nhìn, giữ trí tưởng, giữ cả sự tĩnh lặng của trái tim; là học cách yêu trong kỷ nguyên hình ảnh- khi mà chúng ta bị kéo về cái đẹp bên ngoài, còn Chúa lại mời ta tìm về vẻ đẹp của nội tâm, của trái tim đang được thanh luyện. * Chính trong bối cảnh ấy, chúng ta được mời gọi sống lời khấn khiết tịnh với một sự tỉnh thức mới: vì những cám dỗ không còn đến từ bên ngoài như xưa, nhưng khéo léo len vào từng ánh nhìn, từng dòng chữ, từng nhịp chạm nơi màn hình nhỏ.* Chúng đến nhẹ nhàng, tinh vi, như một lời mời gọi tưởng chừng vô hại, nhưng lại có thể cuốn ta xa dần khỏi nguồn suối trong lành là chính Chúa. Vậy đâu là những cám dỗ chúng ta đang phải đối diện mỗi ngày? Thứ nhất đó là: * Cám dỗ của sự cô đơn và những “tình cảm ảo”
Sự cô đơn vốn là một phần tất yếu trong đời sống dâng hiến. Ngay cả Chúa Giêsu, cũng từng cảm nghiệm nỗi cô đơn trong vườn Cây Dầu. Nhưng ngày nay, nỗi cô đơn ấy mang một khuôn mặt mới: Sự cô đơn dễ dàng được lấp đầy bằng những kết nối ảo. Khi buồn, ta lướt mạng. Khi mệt, ta xem video, lướt Facebook, tiktok. Khi trống vắng, ta tìm một người trò chuyện- đôi khi là một người lạ, một người bạn ảo, chứ không phải là Chúa, và cũng chẳng phải chị em của mình. *
Thế giới công nghệ nuôi dưỡng một nền văn hóa cảm xúc quá nhanh và gọn, khiến ta dễ phụ thuộc vào phản ứng của người khác, vào cái “like”, cái “view”, vào việc thả tim. Những kết nối và xúc cảm ấy, dù vô tình, nhưng có thể đánh thức, những vùng cảm xúc sâu nhất nơi tâm hồn ta, khơi dậy sự quan tâm cá nhân, và dần dần đưa chúng ta đi lệch hướng với những đòi hỏi của đời sống thánh hiến.
Như lời chia sẻ của một chị nữ tu trẻ: “Ban đầu, em chỉ nhắn tin hỏi thăm một người bạn cũ, để chia sẻ công việc tông đồ của mình; nhưng rồi mỗi tối, em thấy lòng mình lại chờ tin nhắn, hay một biểu tượng cảm xúc như một dấu hiệu nhỏ mà ấm áp từ người ấy…Khi không nhận được, em rất buồn và thấy lòng mình trống vắng… Em cảm thấy tâm hồn mình bất an, và nhận ra trái tim mình đã đi sai đường. … Nhờ hồi tâm, em đã vội dừng lại, thú tội và xin lỗi Chúa; chỉ mong Ngài giúp em tìm lại sự tự do đích thực nơi nội tâm mình” *
Thánh Gioan Bosco nói: “Khiết tịnh không giết chết tình cảm, mà thanh luyện nó để trở nên tinh tuyền như ánh sáng.”
Qủa thực: đời sống khiết tịnh không cấm, không loại bỏ khát vọng yêu và được yêu thương của chúng ta, vì chúng ta vẫn là những con người có trái tim biết rung động, biết khao khát được thấu hiểu, được nâng đỡ; nhưng với chỗ đứng là một tu sỹ, chúng ta được mời gọi: yêu đúng trật tự – yêu Chúa trên hết, để tình yêu ấy sắp đặt mọi mối tương quan khác trong sáng và tự do; như lời Thánh Gioan Phaolô II viết “Người khiết tịnh không phải là người không có khát vọng, nhưng là người để khát vọng được Chúa thanh luyện và hướng về Người.” Chỉ nơi Chúa, ta mới tìm thấy một tình yêu không phai nhạt-một tình yêu không cần trao đổi, không cần ẩn danh, chỉ cần một trái tim biết tin, biết yêu và biết ở lại.* Thiếu đi sự tỉnh thức này, ta sẽ dễ để mất Chúa khỏi vị trí trung tâm đời mình, và để tình cảm nghiêng về nơi không thuộc về Ngài.*
Từ những cám dỗ của sự cô đơn và thói quen tìm bù đắp nơi công nghệ, ta còn phải đối diện với một cám dỗ khác-đó là:
Cám dỗ của sự so sánh và tự ti
Thời đại truyền thông khiến ta muốn “xây dựng hình ảnh” cho mình. Cám dỗ của sự so sánh và tự ti dễ nảy sinh, khi ta so sánh nhan sắc, sự năng động, tài năng, hoặc ảnh hưởng của mình với người khác. Nếu thấy ai đó thành công hơn, được nhiều người yêu mến hơn, hoặc có những khả năng nổi bật hơn, ta dễ thấy mình bé nhỏ, tầm thường, thậm chí… lạc lõng. Đôi khi, sự so sánh âm thầm ấy, không những không còn là sự khiêm tốn, mà còn là vết thương của sự tự ái, khiến ta quên rằng, giá trị thật của mình nằm ở ánh mắt của Chúa, chứ không phải ở ánh nhìn của thế gian. Ngài không đếm số lượt yêu thích, mà nhìn thấy giá trị thật của ta trong tình yêu của Ngài. *
Vẻ đẹp của một nữ tu không ở dáng vẻ, mà ở ánh sáng của lòng trung tín, và niềm vui đơn sơ tỏa ra từ ánh nhìn trong sạch. Vì vậy, lời khấn khiết tịnh mời gọi ta sống trong ánh nhìn ấy- khiêm tốn, tự do, và bình an. Ta không cần được yêu bởi nhiều người, chỉ cần được yêu bởi Một Người – đó chính là Chúa. Chính sự khiêm tốn này giúp ta vượt qua cám dỗ tự ti, để nhận ra rằng: mỗi người đều là một nốt nhạc duy nhất, trong bản giao hưởng của Thiên Chúa. Chúa vẫn gọi ta bằng tên riêng, Ngài yêu ta không vì ta rực sáng, mà vì ta dám thuộc trọn về Ngài, giữa thế giới còn nhiều lôi cuốn.*
Một cám dỗ khác không thể không nói đến, đó là: Cám dỗ của sự tò mò và tiêu khiển vô độ.
Nhiều khi ta không phạm tội gì lớn, chỉ là “xem cho vui”. Nhưng chính những lần “xem cho vui” ấy, lại mở ra cánh cửa cho sự tản mạn nội tâm. “Khiết tịnh bắt đầu bằng ánh mắt”như Thánh Augustinô nói. Vì chính ánh nhìn không canh chừng, sẽ âm thầm bào mòn tâm hồn. Mỗi hình ảnh ta nhìn, mỗi video ta xem, đều chạm đến trí tưởng. Nếu ta không cẩn thận, nó sẽ âm thầm để lại dấu vết trong lòng, khiến ta không còn bình an trong cầu nguyện, trong tương quan, trong sứ vụ.
Khi tâm hồn bị lấp đầy bởi hình ảnh, tin tức, âm thanh, thì thinh lặng dần biến mất- và cùng với nó, ta đánh mất khả năng nghe tiếng Chúa- mà đây lại là điều quý nhất của người sống đời thánh hiến. Vì vậy, biết tiết chế, biết dừng lại, biết tắt đi để trở về, đó là chuỗi hành động chúng ta cần phải can đảm tự luyện mỗi ngày.*
Giữa thế giới tràn ngập “follow” và “like”, khiết tịnh mời gọi ta dám dừng lại, dám sống thinh lặng để trái tim còn chỗ cho Chúa ngự trị. Khi ấy, mỗi phút giây ta giữ được bình an nội tâm, thì đó đã là một hành vi khiết tịnh rồi.*
Như lời một Chị chia sẻ:“Em thấy mình mất bình an mà chẳng hiểu vì sao. Rồi em nhận ra rằng-mỗi tối em vẫn xem vài clip tình cảm, nghe vài bản nhạc tình buồn…Em tưởng vô hại, nhưng nó khiến em mơ mộng, yếu mềm và dần nguội lạnh lòng mến Chúa. Rồi sau đó em quyết định: thay vào, em dành thời gian ấy để đọc sách, nghe nhạc thánh ca, trau dồi kiến thức. Qủa thật, lòng em dần lấy lại được sự an tĩnh.
Giữ khiết tịnh vì thế không chỉ là “tránh xa điều tội lỗi”, mà còn là tập chọn lựa có ý thức: chọn điều nâng tâm hồn lên, chọn điều đem lại ánh sáng, chọn những gì giúp ta yêu mến Chúa và mọi người hơn. Đó là một hành trình thanh luyện từng ánh nhìn, từng sở thích, từng cú chạm màn hình- để tâm hồn được tự do, trong sáng và đầy sức sống.*
Lạy Chúa Giêsu, con đã chọn Chúa làm tình yêu duy nhất của đời con. Nhưng hôm nay, thế giới quanh con đầy những tiếng gọi: một tin nhắn bất ngờ, một lời hẹn vô tình, một cái “like” làm con thấy mình quan trọng hơn… Những điều ấy, có thể cuốn tim con đi xa, dù thân xác con vẫn ở trong tu viện. Thế giới Mạng dạy con rằng: tình yêu thì phải có “follow” nhiều mới giá trị. Nhưng lời khấn Khiết Tịnh lại dạy con: dù cả thế gian bỏ theo dõi con, chỉ cần Chúa nhìn đến con, thì đã đủ hạnh phúc rồi.
Khiết tịnh thời nay, không chỉ là giữ thân xác tinh tuyền, mà còn là giữ con tim không để phân tán. Con không muốn trái tim con trở thành một “màn hình đa cửa sổ”, vừa mở ra cho Chúa, vừa lén mở thêm cho bao mối quan tâm khác. Con chỉ ước muốn một màn hình duy nhất: là khuôn mặt của Chúa… Vâng, lạy Chúa, giữa muôn vàn mối tình mong manh của thời đại, xin cho đời khiết tịnh của con, trở thành một chứng từ sống động: rằng có một tình yêu không đổi thay, một tình yêu bền vững, đó là Tình Yêu của Chúa.
Xin cho con biết dùng mạng xã hội không phải để tìm sự chú ý, nhưng để gieo ánh sáng. Không để tìm kiếm “trái tim” của người khác, nhưng để dâng hiến trọn trái tim con cho Chúa và cho tha nhân. Và xin giữ cho con khiết tịnh, trong ánh mắt, trong lời nói, trong từng cú chạm màn hình, để mỗi ngày con sống, con trở thành một “bài Post” yêu thương của Chúa giữa trần gian. Xin cho tình yêu Chúa chảy vào từng ý nghĩ, từng cảm xúc, từng chọn lựa mỗi ngày, để con biết dùng chính công nghệ – không phải để xa Chúa, mà để làm chứng cho Tin Mừng, để gieo ánh sáng, để mỗi bức ảnh, mỗi lời viết, mỗi dòng chia sẻ của con, mang hương vị của sự thánh thiện và hy vọng.*
Lay Chúa Giêsu, con đã nhận ra 3 trong muôn vàn cám dỗ, đang âm thầm ảnh hưởng đến đời sống khiết tịnh của người nữ tu giữa thời đại công nghệ: sự cô đơn dễ khiến con tìm đến những tình cảm ảo; sự so sánh khiến con quên đi giá trị duy nhất của chính mình; và sự tò mò tiêu khiển vô độ, khiến lòng con phân tán, xa rời sự hiện diện của Chúa.
Xin Chúa giúp con trở về với nội tâm, để giữa những chuyển động không ngừng của thế giới này, con vẫn giữ được tâm hồn lặng trong bình an. Xin cho lời khấn khiết tịnh nơi con không chỉ là một lời hứa, nhưng là một chọn lựa yêu thương, một câu trả lời trọn vẹn cho tình yêu của Chúa- Đấng là niềm vui và nguồn sống của đời con.
Xin giúp con biết trung thành và can đảm trong từng lựa chọn nhỏ bé mỗi ngày: dám tắt điện thoại, để dành thời gian cho Chúa; dám ở lại trong cô đơn để học yêu trọn vẹn hơn. Amen.
M. Theresa Trần Ngọc Sương, FMSR
