suy tư về lời khấn vâng phục: thánh ý chúa, lương thực đời thánh hiến



THÁNH Ý CHÚA, LƯƠNG THỰC ĐỜI THÁNH HIẾN

 

 

            Marie Rose Vũ Loan, Fmsr

Chúa Giêsu đã được mọi người qua muôn thế hệ tôn vinh như một « Người Con vâng phục cách hoàn hảo », bởi vì khi đến trong trần gian, Chúa thường nhắc đi nhắc lại rằng những gì Ngài thực hiện đều là để làm theo ý muốn của Chúa Cha. Một trong những hình ảnh nổi bật của Chúa Giêsu trong bốn Sách Tin Mừng là hình ảnh một con người luôn tùng phục thánh ý Chúa Cha. Từ lúc nhập thể trong cung lòng Mẹ Maria cho tới khi tắt thở trên Thánh Giá, dường như lúc nào Chúa cũng bày tỏ cho mọi người biết rõ mục đích của Ngài khi đến trần gian là“Tôi đến không phải để làm theo ý Tôi nhưng làm theo ý Đấng đã sai Tôi”(Ga 6, 38).

Từ thuở ấu thơ, Chúa Giêsu đã đón nhận sự dạy dỗ của Chúa Cha qua Mẹ Maria, qua Thánh Giuse (Lc 2,51) cũng như qua những tập tục, những truyền thống của tôn giáo và xã hội Do Thái (Lc 2,46). Trong ba năm rao giảng công khai, Chúa Giêsu cho thấy Ngài luôn gắn bó với Cha và tìm cách làm đẹp lòng Cha: “Đấng sai Tôi vẫn ở với tôi, Người không để Tôi cô độc vì Tôi hằng làm những điều đẹp ý Người”(Ga 8,29). Ngài cho biết mọi lời giảng dạy của Ngài đều được kín múc từ nơi Cha: “Lời tôi rao giảng không phải tự mình tôi nói ra, nhưng là chính Chúa Cha, Đấng đã sai tôi, truyền lệnh tôi phải nói gì và tuyên bố những gì”(Ga 12,49). Khi bị người Do Thái chất vấn về công việc và lời dạy của mình, Chúa đã trả lời: “Tôi không làm gì mà không theo ý Cha” (Ga 12,49). Một lần dừng chân tại Samaria, khi mạc khải về thứ lương thực bất tử, Chúa Giêsu không ngần ngại nói: “Lương thực của Tôi là làm theo ý Đấng đã sai Tôi”(Ga 4, 34). Rồi trong lúc khó khăn, bĩ cực nhất, khi phải cân nhắc giữa ý Cha và ý riêng mình, thì cuối cùng Chúa đã lên tiếng: “Lạy Cha nếu có thể thì xin cho con khỏi uống chén này. Nhưng xin đừng theo ý con, một vâng theo ý Cha đã định trước muôn đời” (Mt 26, 42).

Đối với Chúa Giêsu, Thánh ý Chúa Cha là lương thực và là điểm tựa cho mọi hoạt động của Ngài. Vậy, nếu mục đích của đời thánh hiến là nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu thì sự vâng phục chính là con đường giúp chúng ta đạt được mục đích ấy, nghĩa là thánh ý Chúa cũng trở nên nguồn lương thực không thể thiếu trong đời sống. Vậy chỉ khi nào chúng ta nhận diện ý Chúa như là của ăn thức uống, là lẽ sống, thì chúng ta mới tìm được ý nghĩa cho đời dâng hiến của mình. Lúc ấy, sự vâng phục mới thực sự giải thoát, đem lại cho sự tự do nội tâm và làm cho chúng ta nên một với Chúa. Vậy, sống theo ý Chúa là cách duy nhất dẫn chúng ta đến hạnh phúc đích thật trong đời hiến dâng.

Việc cam kết sống vâng phục trong một Hội dòng tự nó đã nói lên thái độ sẵn sàng thực thi ý của Đấng đã gọi chúng ta vào đời thánh hiến. Do đó, sự vâng phục là một thái độ mang tính đối thần và trung tâm của lời khấn này chính đời sống cầu nguyện, cầu nguyện để truy tìm thánh ý Chúa, cầu nguyện để mở lòng cho ân sủng của Chúa tác động và làm thay đổi đời sống của chúng ta.

Để nhạy bén nhận ra tín hiệu từ Thiên Chúa, còn cách nào tốt hơn là chăm chút tinh thần cầu nguyện, để qua đó, chúng ta biết lắng nghe điều Chúa nói qua những trung gian, những biến cố không ngừng diễn ra mỗi ngày và qua cả những khó khăn, những giằng co, hay sợ hãi luôn rình rập cuộc sống. Cầu nguyện không chỉ là lúc con người bày tỏ những tâm tư hay ước nguyện của mình với Chúa, nhưng còn là một sự chú ý đáp trả sâu xa tình thương của Ngài. Giá trị của lời cầu nguyện chính là biết nghe và biết trả lời trước những gợi ý của Chúa. Vì yêu thương, nên Thiên Chúa muốn chúng ta chuyên chăm cầu nguyện để Ngài có thể mách bảo bất cứ điều gì và chúng ta cũng có thể sẵn sàng đặt mình dưới sự giáo dục khôn ngoan của Chúa.

Khi giáo dục ai, Chúa không hiện ra truyền cho người đó phải làm cái này hay phải tránh cái kia, nhưng Chúa dùng những tác nhân trung gian và cả những biến cố như hải tiêu cho đường đi nước bước của người đó.

* Tác nhân đầu tiên giúp chúng ta tìm kiếm ý Chúa, đó là Luật dòng. Luật dòng mô tả tỷ mỉ cách sống theo Tin Mừng và nêu rõ linh đạo, căn tính, ơn gọi, sứ vụ của người tu sĩ. Hiến luật của chị em Mân Côi dạy rằng: “Lời khấn vâng phục buộc chị em triệt để tuân giữ Hiến luật dòng, Quy chế Tỉnh dòng, các quyết định của Công hội và những chỉ thị của bề trên liên hệ đến đời sống dòng”(HL 13.3). Luật dòng dạy chúng ta biết phải làm gì, phải sống ra sao để thật sự được triển nở cách sung mãn đời hiến dâng. Một tu luật mà không được sống thì chỉ là văn tự chết. Khi tìm kiếm và vâng phục ý Chúa trong luật dòng, chúng ta tiến bước trong sự bình an và trong sự đổi mới của Thánh Linh.

Trong những năm gần đây, người ta thường cảnh báo về những dấu hiệu sa sút và lỏng lẻo của một số tu sĩ trong việc giữ luật dòng khi nhận thấy họ không còn hăng say và tích cực trong các sinh hoạt của Hội dòng, hoặc khi thấy họ lộ rõ khuynh hướng tìm kiếm sự thoải mái và dễ chịu bằng cách thay đổi những khoản luật hoặc xin những phép ngoại lệ, đôi khi còn muốn thay đổi cả những quy định chung của nếp sống cộng đoàn, với lý do để sống trưởng thành hơn, có ý thức hơn, hợp thời hơn… Nhưng thực ra, đó là những tín hiệu cho thấy một khuynh hướng buông lỏng và đang tụt dốc. Chúa gọi chúng ta vào dòng, không phải để tìm kiếm sự an nhàn, thoải mái hay được tự do sống theo ý riêng mình nhưng là để nên giống Chúa. Vậy làm sao có thể nên giống Chúa nếu chúng ta không còn nhìn ra những giá trị của đời sống do việc giữ luật dòng và quên rằng luật dòng là khuôn vàng thước ngọc giúp đi theo Chúa một cách hiệu quả nhất.

* Ý Chúa còn được truyền đạt qua các trung gian trong Hội dòng. Khi khấn vâng phục, chúng ta ký thác đời mình cho Thiên Chúa trong nếp sống cụ thể của một Hội dòng. Vì thế chúng ta cần học biết về Hội dòng của mình, về chị em của mình và về cách sống của Hội dòng ra sao để tích cực cộng tác vào việc xây dựng một nếp sống chung lành mạnh. Khi khấn vâng phục, chúng ta cam kết phục vụ Thiên Chúa và con người theo tinh thần của Hội dòng, để khi phục vụ ở đâu và trong bất cứ lãnh vực nào, chúng ta cũng trân trọng những gì biểu lộ nếp sống ấy và đặc biệt là cách thi hành đặc sủng của Hội dòng. Để được như vậy, chúng ta cần tìm đến với cội nguồn ban đầu của Đấng Sáng Lập cũng như đón nhận những thay đổi cần thiết của Hội dòng theo dòng thời gian. Những chương Hiến luật, Quy chế, những truyền thống, những bức thư của Bề trên, những lời nhắc nhở, những đóng góp ý kiến của chị em đều biểu lộ ý muốn của Chúa. Thánh Basiliô đề cao tính cộng đoàn của đức vâng phục khi nói rằng : “Mục đích của vâng phục là từ bỏ con người cũ với những dự tính riêng mình để được thanh thản bước theo Đức Kitô trong một Hội dòng. Do đó, người tu sĩ cũng phải vâng phục thánh ý Chúa được biểu lộ qua lời dạy bảo của người khác, khi những lời dạy này hợp với Tin Mừng và Luật dòng”.

Theo ý nghĩa đó, khấn vâng phục không có nghĩa là vâng theo ý muốn riêng tư của bất cứ cá nhân nào, nhưng được lồng trong nhiệm vụ tìm kiếm và thực thi ý Chúa qua việc trung thành với Tin Mừng, với linh đạo và đặc sủng của Hội dòng. Khi sống trong một Hội dòng, thì lời khấn vâng phục dành cho một số người có trách nhiệm quyết định và truyền đạt những gì phải thi hành trong mọi sinh hoạt của nếp sống chung. Chính vì vậy mà lời khấn vâng phục đòi chúng ta từ bỏ ý riêng mình để sẵn sàng vâng nghe lời mời gọi của Chúa xuyên qua quyết định của các Bề trên trong Hội dòng. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II nhắc lại sự khôn ngoan của truyền thống tu trì trong Huấn thị “Xuất phát lại từ Đức Kitô” rằng : “Tất cả mọi thành phần trong Hội dòng, đều phải tích cực tham gia vào đời sống và sứ vụ của Hội dòng, cùng nhau thực hiện ý Chúa, hiệp thông trọn vẹn trong đời sống chung cũng như trong công tác tông đồ...”

* Sau cùng, Ý Chúa còn được biểu lộ qua những dấu chỉ lớn nhỏ trong cuộc sống, qua những hoàn cảnh, những biến cố, những điều may, những chuyện lành và cả những cái rủi ro, những nỗi đau thương của kiếp người cũng như những bất toàn trong cuộc sống để huấn luyện chúng ta sống ơn gọi cách chân thật hơn.

Nói như thế, vâng phục chính là lắng nghe, một chuẩn mực cổ xưa nhưng lại rất mới, bởi có nhiều lúc chúng ta sống lời khấn theo chuẩn mực vâng vâng dạ dạ mà lại quên đi giá trị rất sâu xa của nó là lắng nghe. Chúng ta thường không dám nghe vì lắng nghe đòi hỏi lòng quảng đại và có khi cần đến một sự từ bỏ mạnh mẽ để có thể đi tới sự hiến thân. Vâng phục chính là lắng nghe: nghe Giáo Hội, nghe Hội dòng, nghe chị em, nghe những thách đố của thời đại, và nhất là lắng nghe lời mời gọi của Thiên Chúa trong từng cái chi li của đời sống. Đối diện với những lời mời gọi của ấy của Thiên Chúa, tất cả mọi thành phần trong Hội dòng, Bề trên cũng như Bề dưới đều phải vâng phục. Vâng phục chính là lắng nghe, không chỉ nghe bằng tai nhưng bằng cả con tim, bằng tấm lòng chân thành và bằng cả cuộc sống.

Sống trong một tập thể có tổ chức, có nếp sống chung, đương nhiên chúng ta phải tuân giữ những quy định chung. Nhưng không phải vì chúng ta muốn mọi sự được êm đẹp, muốn được lợi lộc gì hay muốn làm hài lòng một ai đó, mà chủ yếu vì muốn thi hành ý Chúa thông qua các cơ chế và luật lệ. Sự vâng phục của chúng ta cũng không chỉ diễn ra một lần là xong, cũng như ý muốn của Chúa không chỉ nói với con người một lần là đủ. Chúa có muôn vàn cách để biểu lộ ý Ngài, và ý muốn ấy phải được vâng nghe và thực thi cách khác nhau tùy theo bậc sống của mỗi người. Do đó, mỗi người đều phải tìm cách đọc ra ý Chúa trong bổn phận và trong hoàn cảnh riêng của mình.

Vậy làm sao giữ được trọn vẹn ý nghĩa lời khấn vâng phục nếu không có đủ tình yêu? Có những lúc chùn chân mỏi gối, chúng ta thật sự thấy sự vâng phục chẳng dễ thực hiện. Tìm biết ý Chúa đã khó mà vâng phục ý Chúa trong những tác nhân trung gian lại càng khó hơn, vì vâng phục luôn đòi hỏi sự quên mình và lòng khiêm tốn. Như Chúa đã quên mình để phụng sự ý Cha, như Mẹ Maria đã quên mình để thưa tiếng xin vâng, chúng ta cũng dõi theo bước chân của các Ngài, quên mình để vâng phục những gì Chúa đặt để trên hành trình ơn gọi và trên con đường sứ mạng. Chắc chắn một điều là sẽ chẳng bao giờ chúng ta hiểu hết được ý Chúa, nhưng chúng ta phải làm hết những gì Chúa đã cho biết. Vậy chỉ khi nào chúng ta ân cần làm theo ý Chúa, chúng ta mới thực sự được nên đồng hình đồng dạng với Chúa. Chỉ khi nào chúng ta biết cách soi dọi đời mình trong gương vâng phục của Chúa, luôn yêu mến và tin tưởng vào thánh ý Chúa như nguồn thực phẩm bổ dưỡng cho cuộc đời, chúng ta mới thực sự sống đầy đủ ý nghĩa của đời thánh hiến.

 


    


94 Bành Văn Trân, Phường 7, Quận Tân Bình, TpHCM

ĐT : 0838640000

Email : fmsrchvn@yahoo.com

            fmsrchvn@gmail.com