TÂM THƯ THÁNG 09-2018

“KHÔNG NHỮNG LẤY LỜI DẠY

LẠI PHẢI LẤY GƯƠNG SÁNG MÀ HUẤN LUYỆN HỌC TRÒ” [1]

(Đức Cha Tổ Phụ)


Giáo dục là một vấn đề muôn thuở trong cuộc sống con người. Ngay từ rất xa xưa, con người đã sớm nhận thức được sự cần thiết phải truyền thụ lại kinh nghiệm cho các thế hệ sau. Xã hội con người càng tiến bộ thì sự tích lũy kinh nghiệm càng nhiều, càng phong phú và chính điều này đã thúc đẩy con người hình thành và phát triển các đường hướng giáo dục. Giáo dục là một tiến trình huấn luyện giúp người khác đạt tới mức độ tốt đẹp và hoàn thiện hơn. Theo Đức Cha Tổ Phụ thì “giáo là dạy, dục là nuôi. Giáo dục nghĩa là nuôi dạy cho khôn lớn theo đàng ngay nẻo chính, trong nết tốt thói lành” [2]. Theo cái nhìn này, Đức Cha Tổ Phụ đã xác định việc giáo dục là một việc rất hệ trọng,“giáo dục không những chỉ dạy cho biết chữ nghĩa văn chương, cho thông cổ kim sự lý, lại còn phải dạy cho thạo cách ăn thói ở đối với bản thân cùng đối với hết mọi người mọi bậc” [3].

Sứ mạng giáo dục của các chị em Mân Côi được Hiến luật Dòng xác định như sau : “Chị em Mân Côi dấn thân trong việc giáo dục thanh thiếu niên, đặc biệt các thanh thiếu nữ trong lãnh vực đức tin, luân lý và văn hóa” [4]. Ngày nay, các đối tượng giáo dục của Hội Dòng đã mở rộng hơn, chị em có thể tham gia việc giáo dục trong vai trò là giáo lý viên, phụ trách các hội đoàn công giáo, là giáo viên, giáo sư v.v… Mặc dù hoàn cảnh còn nhiều khó khăn, nhưng chúng ta vẫn có cơ may tiếp cận với nhiều môi trường giáo dục : chúng ta có các trường Mầm non, nội trú, quy tụ những thế hệ tương lai của xã hội và Giáo Hội. Chúng ta cũng đảm nhận công việc giáo dục đức tin, luân lý cho các em thiếu nhi, các hội đoàn tại các giáo xứ, và các khóa học chuyên ngành cho người lớn. Qua những môi trường này, chúng ta có thể chuyển tải một bầu khí yêu thương, thấm đẫm tinh thần bác ái của Tin Mừng, giúp cho mọi người hình thành và phát triển nhân cách, đồng thời trở nên những con người hoàn thiện. Công đồng Vatican II xác định trong Tuyên Ngôn về Giáo Dục Kitô Giáo rằng : “Giáo dục là đào tạo con người như một nhân vị đạt tới sự hoàn thiện và sống theo con người mới trong công bình và thánh thiện của chân lý, nghĩa là giáo dục con người trở nên con Thiên Chúa” [5]. Như vậy bản chất của giáo dục là nhắm đến sự phát triển toàn diện con người, đồng thời cũng vươn tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô.

Ý thức được tầm quan trọng của việc giáo dục, các chị em Mân Côi dấn thân vào sứ mạng này như  con đường nên thánh của mình, và trong tâm tình gắn bó với lý tưởng nên thánh của Hội Dòng, chúng ta xác tín rằng nên thánh không gì khác hơn là chu toàn mọi bổn phận một cách tốt đẹp, bởi vì bổn phận chính là thánh ý Chúa trong giây phút hiện tại. Sự thánh thiện không hệ tại những việc phi thường, nhưng sự thánh thiện biểu lộ trong những chi tiết của đời sống thường ngày khi chúng ta sống chiều kích thần linh trong những công việc lớn nhỏ của bổn phận. Dựa vào mục đích của giáo dục, chúng ta có thể thấy lý do tại sao chúng ta phải nên thánh trong bổn phận giáo dục. Bởi vì tự bản chất, việc giáo dục làm cho con người càng ngày càng nên hoàn thiện. Không những chúng ta phải giúp các học sinh trở nên con người tốt hơn, có nhân cách hơn, mà người thầy cũng phải ra công luyện tập để hoàn thiện hơn mỗi ngày trong sứ mạng của mình như Đức Cha Tổ Phụ đã dạy : “Muốn giáo dục cho nên, người thầy phải có tư cách, mà tư cách cho được nên người thầy đứng đắn thì phải dồi mài tập luyện…Tư cách một thầy giáo dục thì phải hoàn toàn” [6].

Chúng ta có thể nói, trong môi trường giáo dục, những thái độ, lời nói, cử chỉ và tính cách của một người đứng lớp có tác động rất lớn đến sự phát triển toàn diện của các em học sinh. Trong khi giúp người khác nên hoàn thiện thì chính bản thân người dạy cũng phải là những con người tốt. Vì thế, gương sáng của người thầy là một bài học rất cụ thể và sống động cho các em noi theo. Đức Cha Tổ Phụ dạy rằng : “Tư cách làm thầy phải có lòng đạo đức, nên gương sáng cho học trò, lại còn phải có đức nết na, hiền lành, vui vẻ, hay chịu khó, hay nhịn nhục và siêng năng ân cần” [7]. Bởi vậy, việc tu dưỡng và rèn luyện bản thân mỗi ngày để trở nên người vừa có đức, vừa có tài, vừa có khả năng huấn luyện người khác là hết sức quan trọng trong khi thi hành sứ mạng giáo dục.

Sứ mạng làm chứng cho Chúa bằng đời sống gương sáng trong môi trường sống là trách nhiệm của mỗi chị em Mân Côi như Hiến luật dạy : “Chị em thực thi sứ mạng tông đồ bằng đời sống chứng tá qua việc sống đời thánh hiến cách vui tươi… qua việc lành và gương sáng của chị em ; bằng lời rao giảng, giáo huấn trong các môi trường chị em phục vụ…” [8]. Giữa một xã hội đang dần xa lìa Thiên Chúa, bổn phận của chúng ta là thắp lên ngọn lửa, đó chính là đời sống thánh thiện của người nữ tu Mân Côi. Đức Cha Tổ Phụ dạy rằng : “Một việc làm gương thì có thế lực lạ thường… Muốn được như vậy, thầy phải nên một người khiêm từ đức hạnh, kiên tâm, nhẫn nhục, ôn hòa, bác ái” [9]. Người ta thường nói : gương sáng của đời sống là một bài giảng hùng hồn, có sức lôi cuốn và thuyết phục mọi người. Nếu chúng ta sống tốt, gương sáng của chúng ta chắc chắn có ảnh hưởng trên người khác, cho dù nhiều khi chúng ta không biết hoặc không để ý. Khi cuộc sống tốt lành của chúng ta có ảnh hưởng trên người khác là chúng ta góp phần nâng họ lên cao hơn. Chúa luôn mong muốn chúng ta trở nên ánh sáng cho mọi người : “Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời” (Mt 5, 16). Ý thức được điều này, chúng ta thi hành sứ mạng giáo dục trong ý hướng truyền giáo, nghĩa là khi giảng dạy bất cứ môn học nào, không phải chỉ là hoàn thành một nội dung giảng dạy, mà chúng ta còn phải truyền giáo bằng chính đời sống gương sáng của mình nữa.

Kính thưa toàn thể gia đình Hội Dòng thân yêu,

Trong Tông huấn Niềm Vui Tin Mừng, Đức Thánh Cha Phanxicô nói rằng : “Chúng ta đang sống trong một thế giới chỉ còn biết hưởng thụ, hăm hở chạy theo những thú vui và lương tâm không còn nhạy bén” [10], và Đức Thánh Cha đã kêu mời các nhà giáo dục “hãy cho người trẻ một nền giáo dục có chất lượng và giúp người trẻ hiểu được những giá trị cuộc sống” [11]. Để việc giáo dục có chất lượng thì người thầy luôn phải làm theo cái tài và sống theo cái tâm, cái đức cùng với tất cả sự nhiệt huyết của mình, ngoài ra gương sống tốt của người thầy chính là yếu tố làm nên chất lượng của việc giáo dục. Điều này giúp chúng ta ý thức về sứ mạng hình thành, phát triển nhân cách và tâm linh của những con người chúng ta phục vụ trong lãnh vực giáo dục đức tin, luân lý và văn hóa. Họ là những mầm non, những người trẻ của xã hội và của Giáo Hội. Chúng ta hãy lấy nhiệt tâm chung vai gánh vác sự nghiệp giáo dục theo sứ mạng của Hội Dòng trong việc nỗ lực làm vinh danh Chúa và góp phần giúp người khác đạt tới mức độ hoàn thiện hơn.

Ước mong mỗi chị em Mân Côi, dù thi hành sứ mạng giáo dục trong bất cứ hoàn cảnh nào, thuận lợi hay không thuận lợi, vẫn luôn hăng say với lý tưởng cao đẹp là đào tạo toàn diện con người, không những về phương diện tri thức, mà còn về nhiều phương diện khác như nhân bản, thể lý, tâm lý, tâm linh v.v… Xin kính chúc các chị em luôn hạnh phúc và tìm được ý nghĩa thánh thiêng trong sứ vụ cao quý này.

 

Thân mến trong Chúa Kitô và Mẹ Mân Côi

M. Rose Vũ Loan, Fmsr



[1] Gia sản Dòng, cuốn I, trang 493

[2] Gia sản Dòng cuốn II, trang 113

[3] Gia sản Dòng cuốn II, trang 114

[4] Hiến luật Dòng Chị Em Con Đức Mẹ Mân Côi số 40.4

[5] Công Đồng Vaticanô II, Tuyên Ngôn về Giáo Dục Kitô Giáo, số 2

[6] Gia sản Dòng cuốn II, trang 115

[7] Gia sản Dòng cuốn I, trang 532

[8] Hiến luật Dòng Chị Em Con Đức Mẹ Mân Côi số 40.2

[9] Gia sản Dòng cuốn II, trang 125-126

[10] ĐTC Phanxicô, Niềm Vui Tin Mừng, số 2

[11] ĐTC Phanxicô, Diễn văn cho các Tham dự viên Đại hội của Bộ Giáo Dục Công Giáo tháng 2-2014