CHƯƠNG III: MƯỜI HAI GIÁ TRỊ NHÂN BẢN THEO UNESCO

   1.    HOÀ BÌNH

·     Hoà bình là không còn chiến tranh.

·     Thế giới hoà bình lớn mạnh thông qua phi bạo lực, sự chấp nhận, sự công bằng và giao tiếp.

·     Hoà bình bắt đầu từ mỗi người trong chúng ta.

·     Nếu mỗi người có sự hoà bình, thì cả thế giới sẽ hoà bình.

·     Sự xác thực của hành động phụ thuộc vào sự xác thực của con người.

·     Hoà bình là một trạng thái tinh thần bình an và thư giãn.

·     Hoà bình là sự yên lặng bên trong cùng với sức mạnh của chân lý.

·     Hoà bình bao gồm có các tư tưởng, tình cảm và ước muốn trong sáng.

·     Sự trong sáng không phải là vắng bóng hỗn loạn mà là bình an trong đó.

·     Để giữ được hoà bình đòi hỏi lòng trắc ẩn và sức mạnh.

·     Hoà bình là đặc trưng nổi bật của những gì mà chúng ta gọi là “một xã hội văn minh”.

·     Hoà bình cần phải bắt đầu từ mỗi người trong số chúng ta. Thông qua sự suy gẫm lặng lẽ và nghiêm túc về ý nghĩa của nó, các cách thức mới và sáng tạo có thể được phát triển và nuôi dưỡng sự hiểu biết, tình bạn và hợp tác giữa tất cả mọi người.

Thảo luận:

·     Khi nào bạn cảm thấy bất an? Khi bất an, các loại suy nghĩ và hoạt động nào giúp bạn cảm thấy bình yên hơn?

·     Tại sao hoà bình lại bắt đầu ở mỗi chúng ta?

   2.    TÔN TRỌNG

·     Bẩm sinh con người là quý giá.

·     Một phần của lòng tự trọng là biết về các phẩm chất của mình.

·     Tôn trọng bản thân là hạt giống để sự tự tin lớn lên.

·     Khi chúng ta tôn trọng bản thân, ta sẽ dễ dàng tôn trọng người khác.

·     Hiểu biết về giá trị tự nhiên của mình và tôn trọng giá trị của người khác là cách thức đích thực để có được sự tôn trọng.

·     Những ai biết tôn trọng sẽ được tôn trọng.

·     Khi có sức mạnh của sự khiêm tốn trong việc tôn trọng bản thân, sự thông thái sẽ phát triển, chúng ta sẽ công bằng với người khác.

·     Mọi người trên thế giới kể cả bản thân tôi, đều có quyền sống được tôn trọng và có nhân phẩm.

Thảo luận:

·     Hãy tưởng tượng xem thế giới này sẽ như thế nào nếu tất cả mọi người đều tôn trọng lẫn nhau?

·     Hãy viết ra những phẩm chất mà bạn khâm phục ở những bạn bè của mình.

·     Những loại hành động nào giúp bạn giữ được sự tôn trọng.

Bài tập sinh hoạt: Đề nghị học viên làm một bản minh hoạ về sự tôn trọng vào nửa trang giấy và hậu quả của sự thiếu tôn trọng vào nữa trang còn lại. Đề nghị họ làm theo nhóm đôi hoặc nhóm 4 người.

   3.    TÌNH YÊU

·     Trong một thế giới tốt hơn, quy luật tự nhiên là tình yêu; và trong một con người tốt hơn, bản chất tự nhiên là yêu thương.

·     Tình yêu phổ quát không có biên giới hoặc sự thiên vị; tình yêu thể hiện tới tất cả mọi người.

·     Luật pháp thực sự sống trong lòng tốt của trái tim chúng ta. Nếu trái tim của chúng ta trống rỗng thì không luật pháp hay cải cách chính trị nào có thể lấp đầy nó được.

·     Tình yêu không đơn giản là một sự thèm muốn, say mê, một cảm giác căng thẳng về một người hoặc một vật, mà là một sự ý thức về quên mình và hoàn thiện mình cùng một lúc.

·     Nhiệm vụ của chúng ta là giải phóng mình... bằng cách mở rộng vòng tay trắc ẩn để ôm tất cả nhân loại và thiên nhiên vào lòng. -Albert Einstein.

·     Tình yêu có thể dành cho đất nước của mình, cho một mục đích yêu dấu, cho chân lý, cho sự công bằng, cho đạo đức, cho con người và cho thiên nhiên.

·     Yêu thương có nghĩa là tôi có thể trở thành người tốt bụng, ân cần và hiểu biết người khác.

·     Khi tôi cảm thấy lòng mình mạnh mẽ, lúc đó that dễ dàng để yêu thương.

·     Tình yêu là nhìn nhận mỗi người tốt đẹp hơn.

·     Tình yêu thực sự sẽ bảo đảm lòng tốt, sự ân cần, sự hiểu biết và xoá bỏ những hành vi ghen tỵ và kiểm soát (người khác).

Đề nghị học sinh vẽ một tượng trưng về một thế giới yêu thương hoặc sáng tác một bài thơ.

   4.    KHOAN DUNG

·     Hoà bình là mục đích, khoan dung là phương pháp.

·     Khoan dung là sự cởi mở và sự chấp nhận vẻ đẹp của những sự khác biệt.

·     Khoan dung chấp nhận cá tính và sự đa dạng của con người trong khi loại bỏ những mặt nạ phân cách và làm giảm sự căng thẳng được tạo ra bởi sự thiếu hiểu biết. Nó cung cấp khả năng phát hiện và loại bỏ những khuôn mẫu và tì vết liên hệ với con người được coi là khác biệt vì chủng tộc, tôn giáo hoặc di sản.

·     Khoan dung là sự tôn trọng lẫn nhau thông qua sự hiểu biết lẫn nhau.

·     Nguyên nhân của việc không khoan dung là sự sợ hãi và sự thiếu hiểu biết.

·     Hạt giống của khoan dung là tình yêu; nước (để nó nảy mầm) là lòng trắc ẩn và sự quan tâm, chăm sóc.

·     Khi nào thiếu tình yêu thì thiếu lòng khoan dung.

·     Những ai biết đánh giá điều tốt trong mọi người và những tình huống là những người có lòng khoan dung.

·        Khoan dung là khả năng đương đầu với những hoàn cảnh khó khăn.·     

Thảo luận:

1.   Giữa bình an của cá nhân và khoan dung có mối quan hệ nào không? Bạn nghĩ nó có thể là gì?

2.   Con người phân biệt đối xử theo nhiều cách - Họ thành kiến điều gì? Hãy xét xem chúng ta có thể đặt tên cho bao nhiêu điều. Con người phân biệt đối xử dựa trên cơ sở...? (Thường thì mọi người sẽ nêu tên: Chủng tộc, tôn giáo, màu da và văn hoá)

5.    TRUNG THỰC

·     Trung thực là luôn nói sự thực.

·     Khi tôi trung thực, tôi cảm thấy trong lòng sáng tỏ.

·     Một người đáng được tin cậy là một người người thật thà trung thực.

·     Trung thực có nghĩa là không có sự mâu thuẫn và trái ngược nhau trong các suy nghĩ, lời nói hay hành động.

·     Những hành động, lời nói, suy nghĩ trung thực tạo nên sự hài hoà.

·     Trung thực là sự nhận thức về những giá trị đúng đắn và thích hợp trong vai trò, hành vi các mối quan hệ của một người.

·     Với sự trung thực thì không có đạo đức giả hay sự giả tạo tạo nên sự nhầm lẫn và thiếu tin cậy trong tâm trí và cuộc sống của những người khác.

·     Trung thực làm cho cuộc sống toàn vẹn bởi vì bên trong và bên ngoài chúng ta là một hình ảnh phản chiếu.

·     Trung thực để sử dụng tốt những gì người ta cậy trông vào bạn.

·     Có mối quan hệ sâu sắc giữa sự trung thực và tình bạn.

·     Một con người trung thực biết rằng chúng ta tất cả đều có liên hệ với nhau.

Thảo luận:

1. Đề nghị mỗi học sinh sưu tập một câu chuyện về trung thực và tham nhũng từ sách vở, báo chí hoặc radio.

2. Đề nghị các nhóm đóng một vở kịch với chủ đề trung thực và thiếu trung thực.

6. KHIÊM TỐN

·     Khiêm tốn được dựa trên lòng tự trọng.

·     Khiêm tốn cho phép mình lớn lên với phẩm giá và lòng chính trực - không cần đến những bằng chứng của một thể hiện bên ngoài.

·     Khiêm tốn làm cho lòng kiêu ngạo biến mất.

·     Khiêm tốn cho phép một sự nhẹ nhàng trong khi đối mặt với các thách thức.

·     Khiêm tốn là một giá trị - ở mức cao nhất của nó – là chấp nhận sự quên mình và phẩm giá trong việc làm vì một thế giới tốt hơn.

·     Người khiiêm tốn lắng nghe và chấp nhận những người khác.

·     Khiêm tốn là giữ được sự ổn định và duy trì sức mạnh bên trong và không cần phải kiểm soát người khác ở bên ngoài.

·     Khiêm tốn loại trừ những sở hữu tạo nên các bức tường của tính tự cao tự đại.

·     Khiêm tốn làm cho một người trở nên tuyệt vời trong trái tim người khác.

·     Khiêm tốn tạo nên một tâm trí cởi mở và sự thừa nhận những sức mạnh của bản thân và người khác. Sự kiêu ngạo làm thiệt hại hay hủy hoại việc đánh giá tính độc đáo của người khác và vì thế là một sự vi phạm tinh vi các quyền cơ bản của họ.

Thảo luận:

·     Tại sao đôi khi chúng ta muốn huênh hoang? Chúng ta muốn gì?

·     Có cách nào khác để đạt được điều mà chúng ta muốn?

7. HỢP TÁC

·     Sự hợp tác tồn tại khi mọi người làm việc cùng nhau cho một mục đích chung.

·     Việc hợp tác đòi hỏi thừa nhận giá trị về sự đóng góp của mỗi người và có một thái độ tích cực.

·     Ai hợp tác người đó sẽ tạo nên những mong muốn tốt đẹp và tình cảm trong sáng cho người khác và cho công việc.

·     Khi hợp tác, có một nhu cầu cần biết điều gì là cần thiết. Đôi khi chúng ta cần một ý tưởng, đôi khi cần hỏi để cho ý tưởng của chúng ta trôi đi. Đôi khi chúng ta cần phải dẫn dắt, và đôi khi chúng ta cần phải đi theo.

·     Sự hợp tác được quản lý bởi nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau.

·     Người nào hợp tác sẽ nhận được sự hợp tác.

·     Ơ đâu có tình yêu, ở đó có sự hợp tác.

·     Lòng can đảm, sự quan tâm, chăm sóc và chia sẻ tạo nên một nền tảng cho sự hợp tác.

·     Y thức về giá trị của mình, tôi có thể hợp tác.

Thảo luận:

       1.    Có phải đôi khi tất cả chúng ta đêu cần sự hợp tác không?

       2.    Bạn cảm thấy thế nào khi có người giúp đỡ và cảm thấy thế nào khi người giúp đỡ bạn tỏ ra gắt gỏng và giận dữ với bạn?

       3.    Bạn có thể hợp tác với ai?

       4.    Lập một danh sách những điều bạn thấy dễ hợp tác.

 

8.HẠNH PHÚC

·     Hãy trao và nhận hạnh phúc.

·     Khi có tình yêu và bình an trong lòng, hạnh phúc sẽ tự động tăng thêm.

·     Khi có cảm giác hy vọng và mục đích thì có hạnh phúc.

·     Có mong muốn tốt lành cho tất cả mọi người sẽ mang lại hạnh phúc trong lòng.

·     Hạnh phúc không thể mua, bán hay mặc cả.

·     Hạnh phúc có được qua thái độ và hành vi trong sáng và vị tha, không ích kỷ.

·     Hạnh phúc của tâm hồn là trạng thái bình an trong đó không có rối loạn và bạo lực

·     Những lời nói tốt lành và xây dựng tạo nên một thế giới hạnh phúc hơn.

·     Khi một người hài lòng với bản thân, hạnh phúc sẽ tự nhiên đến.

·     Hạnh phúc lâu dài là một trạng thái hài lòng từ bên trong.

Thảo luận:

       1.    Hạnh phúc đích thực là gì?

       2.    Liệu chúng ta có thể tạo ra hạnh phúc của mình không?

       3.    Làm một liệt kê những điều mang lại hạnh phúc.

       4.    Xét về hạnh phúc, con người tác động lẫn nhau như thế nào?

       5.    Những điều gì người khác nói mà làm bạn hạnh phúc?

       6.    Bạn muốn nghe điều gì? Bạn không muốn nghe điều gì?


9. TRÁCH NHIỆM

·     Trách nhiệm là thực hiện phần đóng góp của mình.

·     Trách nhiệm là chấp nhận những đòi hỏi và thực hiện nhiệm vụ với khả năng tốt nhất của mình.

·     Một người có trách nhiệm thực hiện bổn phận được giao bằng cách luôn luôn chân thực với mục tiêu. Những bổn phận được tiến hành với sự lương thiện và ý thức về mục đích.

·     Nếu chúng ta muốn có một thế giới trong lành, chúng ta có trách nhiệm chăm sóc thiên nhiên.

·     Khi một người có trách nhiệm, có nghĩa là họ bằng lòng đóng góp công sức của mình.

·     Là một người có trách nhiệm, tôi có một điều gì đó đáng giá cho những người khác và họ cũng vậy.

·     Một người có trách nhiệm biết thế nào là công bằng, thấy rằng mỗi người nhận được phần của mình.

·     Có quyền lợi, nghĩa là có trách nhiệm.

·     Trách nhiệm không có nghĩa là những gì ràng buộc chúng ta, mà còn là những gì cho phép ta đạt được những điều mình muốn.

·     Mỗi người đều nhận thức thế giới theo cách riêng của mình và tìm kiếm sự cân bằng về quyền lợi và trách nhiệm.

·     Trách nhiệm đối với toàn cầu đòi hỏi sự kính trọng đối với toàn thể nhân loại.

·     Trách nhiệm là sử dụng toàn bộ nguồn lực của chúng ta để tạo ra một sự thay đổi tích cực.

Đề nghị một vài học sinh chia sẻ những kinh nghiệm khi chu toàn hoặc khi không chu toàn trách nhiệm của họ.

10. GIẢN DỊ

·     Giản dị là tự nhiên.

·     Giản dị là đẹp.

·     Giản dị là thư giãn.

·     Giản dị là sống với hiện tại và đừng làm mọi thứ phức tạp lên.

·     Giản dị là việc mang lại sự kiên trì, tình bạn, và sự khuyến khích.

·     Giản dị là việc cảm nhận những điều nhỏ bé trong cuộc sống của chúng ta.

·     Giản dị là việc vui hưởng một tâm trí và trí tuệ mộc mạc, chất phác.

·     Giản dị là kêu gọi bản năng, trực giác và khả năng nhìn thấu bản chất sự việc để tạo ra các suy nghĩ tinh túy và các cảm xúc đồng cảm.

·     Giản dị là cảm nhận vẻ đẹp bên trong và nhận ra giá trị của tất cả mọi người, ngay cả những người nghèo nàn và khó khăn nhất.

·     Giản dị là người tiên phong cho sự phát triển bền vững.

·     Giản dị dạy chúng ta tiết kiệm - sử dụng nguồn lực như thế nào để vì cả lợi ích của các thế hệ tương lai.

·     Giản dị kêu gọi mọi người suy nghĩ lại những giá trị của mình.

Thảo luận:

   1.    Bạn thích thú những điều đơn giản nào?

   2.    Những điều nào bạn thích mà tốn ít tiền hoặc không mất tiền?

   3.    Khi nào cuộc sống trở nên quá phức tạp?

   4.    Chúng ta làm cuộc sống quá phức tạp thế nào?

11. TỰ DO

·     Tự do nằm trong trí óc và trái tim.

·     Tự do có thể bị hiểu lầm là một cái ô rộng lớn và không có giới hạn cho phép “làm những gì tôi muốn, khi nào tôi muốn, với bất kỳ ai tôi muốn”. Khái niệm này mang tính chất đánh lừa và lạm dụng sự lựa chọn.

·     Xâm phạm các quyền của một hay nhiều người để có tự do cho bản thân, gia đình hoặc dân tộc là một sự lạm dụng tự do. Loại lạm dụng này thường phản tác dụng, rốt cuộc áp đặt một điều kiện cản trở, và trong một số trường hợp là sự áp bức - cho những người bị lạm dụng và người lạm dụng.

·     Tự do đầy đủ chỉ vận hành khi các quyền được cân bằng với trách nhiệm và sự chọn lựa được cân bằng với lương tâm.

·     Tự do bên trong là được giải phóng khỏi những lầm lẫn và phức tạp trong tâm trí, trí tuệ và trái tim vốn nảy sinh từ những điều tiêu cực.

·     Tự do bên trong được trải nghiệm khi tôi có những suy nghĩ tích cực đối với tất cả người khác kể cả bản thân tôi.

·     Tự do là một quá trình đang diễn ra. Làm thế nào chúng ta có thể tạo ra và duy trì nó?

·     Tự biến đổi bản thân là sự bắt đầu của quá trình biến đổi thế giới. Thế giới sẽ không thoát khỏi chiến tranh và bất công cho đến khi bản thân các cá nhân được tự do.

Thảo luận:

       1.    Khi nào thì bạn cảm thấy tự do nhất?

       2.    Hiện nay chúng ta có những dạng tự do nào?

       3.    Những quyền nào mọi người cảm thấy bị từ chối?

12. ĐOÀN KẾT

·     Đoàn kết là sự hài hoà bên trong và giữa các cá nhân trong một nhóm.

·     Đoàn kết được xây dựng từ một tầm nhìn, hy vọng và mục đích vị tha chung hoặc là một sự nghiệp vì những điều tốt đẹp chung.

·     Đoàn kết làm cho những nhiệm vụ to lớn có vẻ dễ dàng.

·     Sự đoàn kết bắt nguồn từ tinh thần bình đẳng và thống nhất. Sự vĩ đại của đoàn kết là ở chỗ tất cả mọi người đều được tôn trọng.

·     Đoàn kết tạo nên những kinh nghiệm hợp tác, nâng cao sự nhiệt tình đối với công việc và làm cho bầu không khí trở nên có sức mạnh.

·     Đoàn kết truyền cảm hứng cho trách nhiệm cá nhân mạnh hơn và những thành tựu tập thể lớn hơn.

·     Một dấu hiệu thiếu tôn trọng có thể làm cho đoàn kết bị đổ vỡ. Việc ngắt lời người khác, đưa ra những phê phán liên tục và thiếu tính xây dựng, theo dõi người khác hoặc kiểm soát người khác đều là những âm thanh rất khó nghe đập mạnh vào các mối quan hệ.

·     Đoàn kết tạo ra cảm giác thuộc về và nâng cao hạnh phúc cho tất cả.

·     Việc tạo dựng nên sự đoàn kết trên thế giới đòi hỏi mỗi cá nhân phải nhìn nhận tất cả những người khác như gia đình của mình và tập trung vào những đường hướng và giá trị tích cực.

Chia sẻ các câu chuyện hoặc các nghiên cứu của bạn về những động vật có sự đoàn kết mạnh mẽ.


Chương I

Chương II

MỤC LỤC