Ở VỚI CHÚA TRONG BA LỜI KHUYÊN PHÚC ÂM

“Phần chúng con, chúng con đã từ bỏ mọi sự mà theo Thầy” (Mt 19, 27).

Câu nói ngắn gọn này của Thánh Phêrô đã cho thấy tất cả ý hướng của cuộc đời dâng hiến, một cuộc đời thật đẹp! Nó đẹp không phải chỉ từ cái nhìn của người được thánh hiến mà còn là nhận định của nhiều người không sống trong bậc tu trì như người ta vẫn thường nói “tu là cõi phúc”. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II cũng nói đến vẻ đẹp của đời thánh hiến như sau: “Con đường tu được ví như một cuộc đi tìm cái đẹp, hướng tới sự chiêm ngưỡng nhan Chúa, mối phúc dành cho những tâm hồn trong sạch. Các tu sĩ đã bị thu hút bởi vẻ đẹp của Chúa. Họ say mê chiêm ngưỡng Chúa, để rồi phản chiếu khuôn mặt rạng rỡ của Ngài”.

Nhưng nếu chúng ta nhìn vào khoảng không gian trước mắt của đời thánh hiến, thì cũng có người bi quan do việc phân tích tình hình xã hội: sự giảm sút ơn gọi, độ tuổi trung bình trong các hội dòng gia tăng, các hoạt động bị hạn chế v.v… Thật ra đời tu không hiện hữu tự chính nó, nhưng đời tu hiện hữu như một chương trình của Thiên Chúa nhằm quy tụ những người được hiến thánh cho Thiên Chúa và được sai đi thực hiện sứ vụ Người trao cho.

“Để ở với Người và để Người sai đi” (Mc 3, 14), đó là hai mục đích của người tông đồ thánh hiến. Nếu trọng tâm của đời sống thánh hiến được phát khởi từ lời mời gọi tiên quyết của Đức Kitô: “Hãy theo Ta” (x. Mt 4, 19) thì từ lời mời gọi ấy, các chị em Mân Côi từng bước theo sát dấu chân của Chúa Kitô thanh khiết, nghèo khó và vâng phục, để được nên đồng hình đồng dạng với Chúa. Vì thế, khi càng được nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô thì chúng ta càng trở nên chứng tá trung thực của Chúa trong một thế giới vốn ồn ào và hướng ngoại như thế giới hôm nay.

Vậy, khi đứng trước những thách đố của thời đại đang xói mòn và làm biến chất đời thánh hiến, chúng ta phải làm gì để từ bỏ những nguy cơ ngăn cản chúng ta tiến bước trên con đường nên hoàn thiện? Chúng ta phải làm gì để có thể đồng nhất với Chúa Kitô trong tình yêu của Người đối với Thiên Chúa và tha nhân với trọn con tim, với tất cả mạng sống và với những gì chúng ta có? (x. Đnl 6, 5).

Hơn bao giờ hết, ngày nay“chúng ta phải trở về với những đòi hỏi căn bản của ba lời khấn dòng, và thường xuyên kiểm thảo, thanh luyện chính mình để mỗi ngày nên giống Chúa Giêsu hơn, ngõ hầu qua đời sống và sự hiện diện của mình, chúng ta có thể “đánh thức thế giới”, một thế giới đang bị tục hóa và xa rời Thiên Chúa” [1]. Để làm được điều này, chúng ta phải gắn kết với Chúa Giêsu bằng cách thực thi trọn vẹn các lời khuyên Phúc Âm, vì các lời khuyên này chắc chắn diễn tả tính chất đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô.

1.   BA LỜI KHUYÊN PHÚC ÂM GẮN KẾT NGƯỜI THÁNH HIẾN VỚI CHÚA GIÊSU

Việc khấn giữ ba lời khuyên Phúc Âm là một đặc điểm của đời sống thánh hiến, vì chính sự tuyên khấn đã tạo ra một bậc sống, mang lại cho chúng ta một nếp sống mới, nếp sống hướng hẳn về một mình Thiên Chúa, làm cho cuộc đời chúng ta gắn kết với Chúa Kitô và trở nên bạn hữu của Người. Khi thực thi ba lời khuyên Phúc Âm, chúng ta đáp trả tiếng gọi của Chúa và nói lên ước muốn rập khuôn theo lối sống của Chúa Kitô thanh khiết, nghèo khó và vâng phục. Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến cho chúng ta thấy mẫu mực của các lời khuyên Phúc Âm có nguồn cội là chính Đấng mà chúng ta quyết tâm theo đuổi. Thật ra chính Chúa Giêsu đã sống và đã thực hiện một cách vẹn toàn giá trị của ba lời khuyên Phúc Âm. Sau đó, Người mời gọi một số người đi theo Người, để có thể cảm nhận và chia sẻ kinh nghiệm về lối sống của Người, để nên một với Người, bởi chính Người đã sống và sống trọn vẹn ý nghĩa của các lời khuyên Phúc Âm trong tương quan của Người Con đối với Chúa Cha và trong sự liên kết với Chúa Thánh Thần [2]

Thực thi các lời khuyên Phúc Âm còn là sự chọn lựa gắn bó với Chúa Giêsu và thuộc trọn về Người. Hiến luật Dòng của chúng ta đã khẳng định điều này: “Bằng việc khấn dòng, chị em kết hiệp lễ dâng đời mình với hiến lễ của Đức Kitô, Đấng mời gọi chị em bước theo Người, sống một đời khiết tịnh, nghèo khó và vâng phục. Nhờ đó, chị em được hoàn toàn sống cho Thiên Chúa, và tự do phục vụ tha nhân với một tình yêu luôn rộng mở và trưởng thành” [3].

Vậy những gì chúng ta sống hôm nay không phải do con người khám phá ra, nhưng là chính Chúa Kitô đã nêu lên và Người đích thân thực hiện trong đời sống của Người. Vì thế, càng khám phá ý nghĩa của các lời khuyên Phúc Âm, chúng ta càng đi sâu hơn vào mối tương quan thân tình với Chúa. Và càng đi sâu vào mối tương quan thân tình với Chúa, chúng ta càng hiểu sâu hơn sự phong phú của các lời khuyên Phúc Âm. Như vậy, ba lời khuyên Phúc Âm làm phát huy và tăng trưởng con người chúng ta nên giống Chúa Kitô. Khi sống ba lời khuyên Phúc Âm, chúng ta không thể tách rời khỏi Chúa Kitô. Nếu tách rời thì việc khấn dòng của chúng ta sẽ vô nghĩa.

Về điểm này, chúng ta nhắc lại câu nói đầy ý nghĩa của Đức Cha Tổ Phụ: “Lời khấn dòng là sợi dây thân ái trói buộc chị em với Chúa [4]. Các lời khuyên Phúc Âm đưa chúng ta đi sâu vào mối tương giao mật thiết với Chúa. Vì thế, cốt tủy của đời sống thánh hiến không phải là việc dấn thân trong các công tác mục vụ nhưng ở một cuộc gặp gỡ thâm sâu và cuộc gặp gỡ này sẽ làm thay đổi cuộc đời của người theo Chúa. Các môn đệ đầu tiên đã thay đổi cuộc đời khi họ gặp Chúa. Họ đã bỏ chài lưới, gia đình, nếp sống thân quen để theo Chúa và ở với Người. Điều này cho thấy việc chúng ta đi theo Chúa, từ bỏ mọi sự qua việc khấn giữ các lời khuyên Phúc Âm liên kết mật thiết chúng ta với Chúa Kitô, đồng thời chúng ta cũng có bổn phận diễn tả cách nào đó lối sống mà Chúa Kitô đã chọn và đã sống. Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến đã nói rõ như sau: “Nhờ Thánh Thần thúc đẩy, đời thánh hiến họa lại cách chính xác và thực hiện liên tục trong Giáo Hội lối sống mà Chúa Kitô, Đấng đầu tiên được Chúa Cha thánh hiến và sai đi phục vụ Nước Thiên Chúa. Chúa Kitô mời các môn đệ đi theo Người cũng sống như Người đã sống” [5]

Chúa Kitô, khi sống khiết tịnh, nghèo khó và vâng phục trong xã hội Do Thái, Chúa đã phân định để tìm ra đâu là sự khiết tịnh, nghèo khó, vâng phục theo đúng ý Chúa Cha và mang lại kết quả cho sứ mạng của mình. Chúng ta cũng vậy, khi nối gót theo Chúa Kitô, chúng ta cũng đón nhận ơn soi dẫn của Chúa Thánh Thần để tìm ra điều đúng nhất và tốt nhất. Việc phân định này rất quan trọng nên có lần Chúa đã nói với người Pharisêu và Sađốc: phân định thời tiết thì các ông rất giỏi, nhưng sao lại không thể phân định thánh ý Thiên Chúa (x. Mt 16,3).

Trong đời sống, người nữ tu Mân Côi không chỉ nói hoặc nghe suông những gì diễn ra trong cuộc sống, mà quan trọng hơn là thực hành việc tìm kiếm ý Chúa bằng cách đối chiếu cuộc sống thực tế với đặc sủng và linh đạo của Dòng, được phản ánh qua luật dòng. Muốn làm được điều này, chúng ta không chỉ có lòng muốn là đủ, nhưng còn phải hiểu biết và có khả năng diễn giải được ý Chúa qua đời sống của mình. Đời sống thực tế luôn đòi chúng ta phân định điều đúng điều sai; những gì cần bảo vệ, những gì có thể bỏ qua; điều nào là cốt lõi, điều nào là tuỳ phụ; đâu là điều phù hợp với ơn gọi, đâu là điều đúng nhưng không phù hợp với ơn gọi.

Để sống phù hợp với lý tưởng thánh hiến của mình và để trung thành với điều đã tuyên khấn, chúng ta “cần thương xuyên ôn lại giáo lý về ba lời khấn và cố gắng tuân thủ một cách cặn kẽ trong tự do và trưởng thành,  ý thức mình đã tự nguyện bước đi theo Chúa nên hằng để tâm đến mục đích của đời thánh hiến là được nên đồng hình đồng dạng với Chúa và xả thân phục vụ tha nhân với tình yêu quảng đại và chân thành” [6]. Vâng, còn gì tốt đẹp hơn, cao quý hơn và đáng mơ ước hơn là sự song hành nồng thắm của Chúa Kitô trong cuộc đời người được thánh hiến! Nếu chúng ta ý thức vẻ đẹp của đời thánh hiến chính là sự nắn đúc hình ảnh Chúa Kitô trong tâm hồn, chúng ta sẽ ra sức mặc lấy lối sống khiết tịnh, nghèo khó, vâng phục như Chúa đã từng sống và không ngừng làm mới lại giao ước tình yêu giữa Chúa và ta.

2. KHÔNG NGỪNG LÀM MỚI LẠI GIAO ƯỚC TÌNH YÊU

Trên hành trình dâng hiến có lắm bất ngờ như con đường của thế giới hôm nay, chúng ta không thể không chú ý lắng nghe những chỉ dẫn mới của Chúa Thánh Thần để thích ứng kịp thời, để sống trung thành với đặc sủng và linh đạo của mình một cách linh động và mới mẻ. Khi chúng ta cố gắng vươn tới những gì Thiên Chúa muốn, thì điều đó luôn mới mẻ và hợp thời. Vì thế, mỗi cộng đoàn trong Hội Dòng phải tạo ra một môi trường, một hoàn cảnh cần thiết để nâng đỡ từng chị em trên hành trình ơn gọi. Chẳng hạn như việc làm mới lại cách tổ chức đời sống, các sinh hoạt, các khía cạnh của đời thánh hiến, việc thực hành các lời khuyên Phúc Âm v.v… Khi có những điều chỉnh và sáng kiến phù hợp, chúng ta sẽ làm mới lại được ơn gọi của mình mà không rơi vào đơn điệu theo thói quen, không bị tàn úa theo năm tháng và cũng không biến chất theo thời cuộc.

Chúng ta ý thức rằng ba lời khuyên Phúc Âm không bao giờ tách khỏi cuộc sống. Mọi giây phút, mọi hoàn cảnh, mọi biến cố đều có thể cho chúng ta những cơ hội để hiến dâng đời mình với một tình yêu luôn mới mẻ. Chúng ta cần thường xuyên tự vấn về lòng trung thành và tính hiện sinh của các lời khấn, về con người tự nhiên của chúng ta đã bị đẩy lui thế nào? Khi từ bỏ những thứ quen thuộc, những thứ này sẽ nói cho chúng ta biết chúng ta là ai? Đời dâng hiến của chúng ta đang dựa trên những chuẩn mực nào? Thiên Chúa đang là ai đối với chúng ta?  

Sống trong thị trường toàn cầu không mấy thuận lợi cho việc phát triển đời tu, mỗi cộng đoàn Mân Côi cần biết cách tổ chức, tìm phương thế giúp chị em thực sự triển nở và gắn bó với con đường của Thiên Chúa. Nhưng chúng ta cũng cần biết rằng bản thân mỗi người và các chị em của chúng ta đang cần điều gì để triển nở trong đời thánh hiến?  Chúng ta phải thực sự thấy mình hạnh phúc khi trở thành người nữ tu Mân Côi, không phải vì danh hiệu ấy đem lại cho chúng ta một sự kính trọng hay một lời khen tặng nào đó, nhưng vì chúng ta cảm thấy hạnh phúc được ở trong Hội Dòng của mình, với tất cả lịch sử, những truyền thống của Dòng, với những con người mà qua họ, chúng ta được lớn lên, được triển nở như một nữ tu đích thực. Vì thế, trong đời sống thánh hiến của mình, “chị em Mân Côi thường xuyên làm mới lại cam kết với Chúa, đi sâu vào mối tương giao với Người, từ đó kiện toàn mối tương giao với tha nhân, và sống ơn gọi Mân Côi một cách rõ nét nhất” [7].

Người nữ tu Mân Côi hơn ai hết là người sống theo lời mời gọi này. Cuộc sống chúng ta đang sống là cuộc sống diễn tả giao ước tình yêu: Khiết tịnh biểu lộ tình yêu với tất cả con tim của chúng ta; Nghèo khó diễn tả tình yêu với tất cả sức lực của chúng ta và Vâng lời diễn tả tình yêu với tất cả linh hồn chúng ta. Ai trong chúng ta cũng có kinh nghiệm thế nào là yêu và được yêu. Kinh nghiệm căn bản này giúp chúng ta có sáng kiến trong việc làm mới lại tình yêu, dù là một chi tiết nhỏ bé trong đời sống, nhưng luôn mang dấu ấn của sự cố gắng vươn lên, của những quyết tâm đổi mới, của những nỗ lực thăng tiến đời sống tâm linh và phục vụ.

Điều chúng ta luôn xác tín, đó là đời sống thánh hiến cần được canh tân không ngừng để không làm mất đi căn tính thuộc về Đức Kitô. Đức Thánh Cha Phanxicô kêu gọi chúng ta dấn thân canh tân đoàn sủng, kiểm điểm sự trung thành đối với sứ mạng đã được ủy thác, tiếp tục làm phong phú và thích nghi, nhưng không đánh mất đi căn tính của mình” [8]. Đó là lý do tại sao ngày nay khi nói đến việc canh tân đời sống thánh hiến, người ta nhấn mạnh đến lối sống triệt để theo Tin Mừng. Như vậy, toàn bộ cuộc sống chúng ta phải là một tiến trình trở về liên tục với Đức Kitô để có thể trở nên hình ảnh sống động của Người qua việc khấn giữ các lời khuyên  Phúc Âm. Nếu chúng ta ý thức được vẻ đẹp của ơn gọi thánh hiến là hình thành nơi chúng ta hình ảnh của Đức Kitô, thì chúng ta càng ra sức mặc lấy lối sống thanh khiết, nghèo khó và vâng phục của Tin Mừng.

Với nhiệt tâm xây dựng Nước Chúa và mang ơn cứu độ đến cho mọi người, chị em Mân Côi sống các lời khuyên Phúc Âm cách tự nguyện, không miễn cưỡng và cũng không coi thường. Đây là cách làm cho đời thánh hiến của chúng ta có giá trị. Bởi vì lời khuyên Phúc Âm không phải là một quy luật áp đặt từ bên ngoài mà xuất phát từ tình yêu và lòng xác tín của chúng ta.

Chúng ta nguyện ước cho nhau mặc được lối sống của Tin Mừng, là lối sống làm cho đời tu trở nên có ý nghĩa. Chúng ta nguyện xin Mẹ Maria, là gương mẫu tuyệt vời về việc thánh hiến hoàn hảo, hướng dẫn và thông ban cho chúng ta tình yêu và lòng trung thành, để chúng ta có thể hiến dâng cuộc sống cho Đức Kitô mỗi ngày và cộng tác với Người để cứu độ thế giới [9]



[1] Thư Chung Tổng Công Hội 22, số 13

[2] ĐTC Gioan Phaolô II, Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến, số 18

[3] Hiến luật Dòng Chị Em Con Đức Mẹ Mân Côi, số 5.1

[4] Gia Sản Dòng Chị Em Con Đức Mẹ Mân Côi, cuốn I, trang 365

[5] Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến số 22

[6] Thư Chung Tổng Công Hội 22, số 16

[7] Thư Chung tổng Công Hội 22, số 14

[8] ĐTC Phanxicô Tông thư Năm Đời Sống Thánh Hiến, số 1

[9] ĐTC Gioan Phaolô II, Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến, số 28